Zesde Preventie Conferentie 13 juni 2017 Regio Noordelijke Maasvallei

Syntein Gezondheidsfestival Syn10

Hoofdrolspelers in de Noordelijke Maasvallei
werken ambitieus samen aan Positieve Gezondheid

#
'Op 13 juni 2017 werd alweer voor de zesde maal de Preventie Conferentie gehouden, dit keer in Boxmeer. Deze speciale, regionale editie werd samen met Weight Watchers en de jubilerende Zorggroep Syntein georganiseerd. En met het Netwerk Positieve Gezondheid Noordelijke Maasvallei, de partners van Platform Noordelijke Maasvallei en het Nationaal Programma Preventie 'Alles is Gezondheid'. De sprookjesachtige binnenplaats van klooster Elsendaal in Boxmeer leek voor de gelegenheid omgetoverd tot trouwlocatie. Er werd tijdens de Conferentie misschien niet getrouwd, het jawoord werd wel vaak gegeven: meer dan dertig bedrijven en organisaties uit de regio Noordelijk Maasvallei zetten hun handtekening onder de nieuwe pledge, waarmee ze zich verbonden aan het Nationaal Programma Preventie 'Alles is Gezondheid'.

Waar vorig jaar de Preventie Conferentie zelf haar vijfjarig bestaan mocht vieren, werd dit jaar tijdens de conferentie een feest georganiseerd door en voor zorggroep Syntein; deze organisatie voor onder andere ketenzorg in de Noordelijke Maasvallei (Land van Cuijk en de Kop van Noord Limburg) bestaat tien jaar. Reden om terug te kijken en vooruit te blikken op de regionale ontwikkelingen rond Positieve Gezondheid, het concept dat een aantal jaar geleden met veel enthousiasme werd omarmd door Syntein.

Op het grote podium van het Gezondheidsfestival Syn10 verschijnen als eerste de dagvoorzitter, schrijver en muzikant Frans Pollux, adviseur en organisator Ferry Koper en Corné van Asten, directeur van Syntein. Over de vraag van Pollux waar hij het meest trots op is, hoeft Van Asten niet na te denken: op de mensen die er zijn. 'En daar doen we het ook voor. Voor mensen. Syntein wil mensen verbinden, motiveren en inspireren om met elkaar iets te doen aan gezondheid. De organisatie is ooit opgezet om de ketenzorg voor chronisch zieken rondom de huisartsen optimaal te faciliteren. Maar het gaat natuurlijk eigenlijk om de patiënt die in contact moet komen met zorgverleners. Preventie is daarin enorm belangrijk. Na vijf jaar bezig te zijn met het concept Positieve Gezondheid (PG) is dit een mooi tussenmoment om naar de beweging te kijken die gaande is. Er zijn op dit festival veel partijen aanwezig die al met PG bezig zijn. Nu gaan we in de regio met het platform MooiMaasvallei ook steeds meer in gesprek met bestuurders, ook die van het bedrijfsleven en onderwijs. Ook in samenwerking met hen willen we de burger bereiken, want daar gaat het om.'

Van nationaal naar regionaal
Ferry Koper feliciteert alle medewerkers van Syntein met het tienjarig jubileum en zegt: 'De Preventie Conferentie is, in samenwerking met de partners Alles is Gezondheid en Weight Watchers, vier jaar op landelijk en nu twee keer op regionaal niveau georganiseerd. Met deze conferentie willen we de verbinding nog sterker maken tussen de betrokkenen in de regio zelf en die met de andere regio's om met elkaar verder te komen. Het stadium van praten is inmiddels voorbij en we zijn specialisten aan het worden in het doen. We weten nog niet precies hoe we het allemaal moeten doen en dat zijn we nu met elkaar aan het uitvinden en maken stappen. Zoals vandaag.

Vandaag wordt ook aan alle deelnemers een nieuw boekje uitgereikt: Beter Gezonder. Daarin zijn verhalen en uitspraken te vinden van mensen die de kracht van denken en werken vanuit PG aan den lijve ervaren hebben. Dit boekje wordt als eerste door Corné van Asten overhandigd aan de grondleggers van PG en tevens de mensen die dit concept in de regio handen en voeten hebben gegeven: Machteld Huber, Chantal Walg en huisarts Hans Peter Jung.

#
Huisarts Hans Peter Jung is in zijn praktijk al aan het werk met PG. Het belangrijkste dat dit hem gebracht heeft is dat hij het gevoel heeft dat hij, zijn medewerkers en zijn patiënten weer de regie over hun vak en hun gezondheid hebben gekregen. 'Nu zit ik weer zelf achter het stuur. Niet alleen de gezondheid van mijn patiënten vaart daar wel bij, maar ook die van mezelf.'

Pollux: 'De afgelopen jaren is het aantal consulten per dag verplicht toegenomen, maar de tijd die aan patiënten kan worden besteed is enorm afgenomen. Dan is de lol er wel af.'

Jung: 'Door de tijdsdruk was er geen ruimte meer te reflecteren op wat er belangrijk is voor jezelf en voor de patiënt. Dat is inmiddels veranderd. Door samenwerking met een zorgverzekeraar hebben we ruimte gekregen meer tijd vrij te maken voor patiënten. We worden niet meer direct afgerekend op het aantal consulten, maar krijgen nu een bedrag waarmee we eigen keuzes kunnen maken. We kunnen als dat nodig is meer tijd uittrekken voor een patiënt en hebben het aantal huisartsen in de praktijk uitgebreid. Het blijkt dat als je tijd voor een patiënt neemt, je tot de kern van een probleem kunt komen.'

Op het podium verschijnt ook mevrouw de Gier. Zij is patiënt van een collega van Jung en vertelt over de voordelen voor de patiënt van werken met PG: 'Vroeger ontweek ik de huisarts zoveel mogelijk. Ik had geen behoefte aan iemand die op zijn computer zat te kijken en daarna een receptje uitschreef. Dat wantrouwde ik. Nu word ik gehoord en is er ook ruimte voor mijn mening. Daardoor is vertrouwen ontstaan. Ik kan nu bijvoorbeeld gemakkelijker accepteren wat ik aan medicijnen moet slikken. Ik voel dat ik ook zelf verantwoordelijk ben voor mijn gezondheid.' Mevrouw De Gier maakte via haar huisarts ook kennis met het spinnenweb van Machteld Huber. De Gier heeft wel een aanmerking op het web: 'De wetenschappers die het hebben opgezet zijn duidelijk rechtlijnig. Ik leef niet rechtlijnig; ik leef in verschillende lagen. Dat laatste kan ik niet kwijt in het web.'

Toekomst
Gelukkig is Machteld Huber zelf aanwezig om de wording en het gebruik van het spinnenweb nog eens goed uit te leggen. De bestaande definitie van de WHO luidde: 'Gezondheid is een toestand van compleet fysiek, mentaal en sociaal welbevinden en niet slechts de afwezigheid van ziekte of gebrek.' Daarin is geen ruimte voor veerkracht als factor van gezondheid. Daarom is een nieuwe definitie geformuleerd: 'Gezondheid als het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven.' Deze definitie beschrijft niet een statische situatie van compleet welbevinden, maar de relatie, de verbinding tussen omgeving en gezondheid.

Na uitgebreid onderzoek onder de verschillende belanghebbenden zijn de indicatoren voor gezondheid vastgesteld die passen bij de nieuwe definitie en daaruit zijn zes hoofddimensies gedestilleerd: lichaamsfuncties, dagelijks functioneren, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van het leven en meedoen (participeren).
De nieuwe, brede manier van denken over gezondheid kreeg als naam 'Positieve Gezondheid' en werd ondersteund in het nationaal programma 'Alles is Gezondheid'. Ook werd het visueel uitgewerkt in het spinnenweb. Dit web is geen meetinstrument. Het is een gespreksinstrument waarmee in een motiverend gesprek kan worden nagegaan wat belangrijk is in het leven van een patiënt en wat hij of zij (nog) kan.

Huber: 'De Noordelijke Maasvallei is al sinds 2013 bezig met deze manier van kijken naar gezondheid. Corné en Chantal waren erbij toen besloten werd gewoon te beginnen met PG. Positieve Gezondheid is hier begonnen (en begint altijd) met mensen die willen.'

Huber kijkt ook naar de toekomst. Volgens haar zijn 'mensen die willen' ook dan de hoofdrolspelers. De doelstelling die de Noordelijke Maasvallei heeft gesteld is ambitieus: in 2020 moet de hele regio werken vanuit PG. Daartoe moeten mensen geïnspireerd blijven worden en moeten er netwerken worden gevormd van onder meer zorgverleners en patiënten. De infrastructuur moet passend gemaakt worden. De zorgverzekeraar en gemeente moet bijvoorbeeld gaan meewerken aan de andere manier van denken en werken in de zorg. Bovendien moet er veel gecommuniceerd worden. Een belangrijk streven is ook het onderwijs te betrekken bij de ontwikkeling: kinderen moeten al op jonge leeftijd levensvaardig gemaakt worden in alle dimensies van positieve gezondheid. En zullen de bedrijven in de regio nog meer moeten aansluiten.

Weight Watchers
Na Machteld Huber wordt Olivier de Greve op het podium uitgenodigd. Hij is Directeur Benelux van Weight Watchers (WW).
Pollux: 'Positief nieuws: 2,2 miljard mensen zijn te dik. Dat lijkt me goed voor de klantenbinding. Dus waarom vinden jullie zoiets als de Preventie Conferentie zo belangrijk?'
De Greve: 'WW streeft naar een holistische, integrale benadering om een gezonde levensstijl voor iedereen te bewerkstelligen. Veel van de chronische aandoeningen waarmee steeds meer mensen te kampen hebben, hebben een link met overgewicht. Omdat we in preventie graag onze rol willen opnemen hebben we destijds met Ferry Koper de Preventie Conferentie opgestart, om daarin alle stakeholders bijeen te krijgen. Met hen willen we bepalen hoe we denken, praten, maar vooral doen in en over gezondheid.'
De Greve vertelt dat België in de top-10 staat als het gaat om overgewicht. Ook kijken de Belgen wat jaloers naar de evolutie op het gebied van gezondheidszorg in Nederland. 'Ik ga zeker over de initiatieven die vandaag getoond worden vertellen in België.' En dat is meteen de manier waarop ook volgens Machteld Huber gewerkt moet worden aan de verbreiding van PG: iemand moet geraakt worden door een idee en dat doorgeven.

Parels uit de regio
Belangrijk onderdeel van deze Preventie Conferentie zijn de belevingsmarkt en de workshops, waar partners uit de Noordelijk Maasvallei presenteren hoe zij werken met PG en waar bezoekers kunnen beleven wat deze nieuwe manier van werken aan gezondheid inhoudt.
Op de markt kun je bijvoorbeeld bij de stand van de Weight Watchers testen wat je weet over gezonde voeding en afvallen. Het Smaakcentrum Cuijk laat zien hoe de lessen over (nieuwe) voeding die op basisscholen gegeven worden eruit zien. Steunpunt Mantelzorg Land van Cuijk daagt werkgevers uit mantelzorgvriendelijk te worden en Sociom laat zien hoe zij vanuit de kracht van de cliënt omgaan met vragen over zingeving. Bij de verschillende workshops kunnen bezoekers in gesprek gaan met de voorvechters van PG van het eerste uur, Hans Peter Jung en Chantal Walg, netwerkpartners VGZ en Zorgbelang, of meedoen aan activiteiten waarin PG centraal staat. Ze kunnen gewoon lekker dansen bij Dance for Health of hun kennis over PG testen met een escaperoom dat ontworpen is door medewerkers van Syntein.

#

Openbaar werkoverleg
In reactie op de workshop van VGZ over technologische innovatie wordt vanuit het publiek de vrees uitgesproken dat nieuwe technologische toepassingen de rol van mensen in de zorg gaan overnemen. Dit is een van de onderwerpen die besproken worden tijdens het Openbaar Werkoverleg Noordelijke Maasvallei dat na de workshops op het hoofdpodium wordt gehouden. Deelnemers aan dit overleg komen uit het onderwijs, de eerste en tweedelijns zorg, andere gezondheidsorganisaties en het bedrijfsleven. De centrale vraag bij dit overleg is hoe de deelnemers denken dat de zorg er over tien jaar uitziet.

#
Daarbij is voor verzekeraars de afweging hoe gezondheidszorg betaalbaar kan blijven natuurlijk een van de belangrijkste. Deze vraag kan echter niet los gezien worden van de context: gezondheid. Voragen van VGZ: 'Ik wil af van de wij-zij-discussie waarin we nu nog zitten. Ik zou graag zien dat we vanuit een netwerk kunnen samenwerken aan domeinoverstijgend innovaties, zoals die waar de huisartsen hier nu mee bezig zijn.'

'De belangrijkste uitkomst, ook van de vraag naar betaalbaarheid, is dat we bezig zijn met onze gezondheid en vitaliteit.' Dit zegt Pauline Terwijn, voorzitter van de Raad van Bestuur van zorggroep Pantein. 'Als we daar niet aan werken, wordt zorg zeker onbetaalbaar. Het web voor gezondheid willen we niet alleen inzetten in de relatie tussen arts, zorgmedewerker en patiënt, maar ook voor de medewerkers zelf. Er wordt in deze regio al heel veel gedaan en er is heel veel kennis. We moeten ons dus vooral afvragen wat we nog meer willen gaan doen. Dat geeft een andere energie.

Paul Metzemaekers, rector van het Merletcollege in de Noordelijke Maasvallei, vindt het in het onderwijs ook zeer relevant hoe er met het personeel wordt omgaan. 'Als docent moet je topfit zijn. Onderwijs loopt altijd een beetje achter in de zorg voor personeel. In samenwerking met de ARBO willen wij bijvoorbeeld periodieke medische onderzoeken gaan doen, medewerkers zorgvuldig gaan begeleiden, hen iets kunnen bieden in hun ambities op de lange termijn.'
De andere, veel belangrijker partij in het onderwijs zijn de leerlingen. Bij verschillende vakken is er aandacht voor gezondheid, maar dat is niet voldoende. 'Onze leerlingen zitten in een risicoleeftijd waarop ze met van alles willen experimenteren en niet zomaar doen wat hun verteld wordt. Daarom hebben we het netwerk van ouders en zorginstanties nodig om ervoor te zorgen dat leerlingen gezond in de klas kunnen blijven zitten.'

Jeroen Rovers, directeur-bestuurder van welzijnsorganisatie voor sociaal-maatschappelijk werk Sociom: 'Het zou goed zijn als wij met het onderwijs om tafel gaan zitten om te kijken hoe we het bevorderen van de gezondheid van jongeren samen kunnen aanpakken. Daarbij moeten we niet gaan zitten wachten op de gemeente of de zorgverzekeraar om PG in de praktijk te brengen. De bestuurders van de gezondheidsorganisaties in de Noordelijk Maasvallei gaan daarom ook zelf overleggen hoe ze PG in hun organisatiestructuren kunnen inpassen. We willen dat een gezamenlijk probleem maken van bestuurders (organisaties), gemeentes en verzekeraars.'

Huisarts Jung laat zich ook uit over de financiering van de zorg: 'De verwijzingen naar specialisten is in onze praktijk met 25% afgenomen. Dat is een goede ontwikkeling, maar het moet niet zo zijn dat ziekenhuizen failliet gaan door onze nieuwe manier van werken. Een oplossing in het welzijnsdomein is goedkoper dan een verwijzing naar een specialist in het ziekenhuis. Het kost de gemeente echter meer geld. In de toekomst zou het ideaal zijn als de bekostiging van PG er niet voor zorgt dat de gemeente in de problemen komt omdat daar meer kosten gemaakt worden, maar ook moet het ziekenhuis niet in de problemen komen door gebrek aan inkomsten. Het systeem moet zo worden dat degene die de kosten maakt ook de beloning ontvangt.'

Voragen van VGZ: 'We laten ons nu nog leiden door het systeem. Over tien jaar moet het zo zijn dat we ons laten leiden door de patiënt. De verzekeraar faciliteert de partijen die antwoord geven op de zorgvraag van patiënten. Wij moeten dus gesprekken aangaan met ziekenhuizen over hoe we de financiële gevolgen van PG kunnen hanteren, maar ook met gemeenten, omdat zij meer investeren in gezondheid. We zullen vanuit een netwerkbenadering gaan denken.'

Anja van der Aa (directeur GezondNL) ziet over tien jaar vitale gemeenschappen en wijken, waarin mensen met elkaar, ondersteund door zorgprofessionals en gebruikmakend van hun eigen kracht, elkaar gezond houden. Er zijn dan nieuwe gezondheidscentra waarin alle disciplines bij elkaar zitten en elkaar gemakkelijk kunnen vinden. De sterke hiërarchie die nu nog heerst onder verzekeraars, behandelaars en gemeenten moet snel doorbroken worden. Gezondheidszorg zou in de toekomst op wijkniveau gefinancierd moeten worden.

Ook de prangende vraag uit het publiek over de inzet van nieuwe technologieën wordt tijdens dit overleg behandeld. Voragen denkt dat technologie in sommige gevallen zeker de zorgverlener zal gaan vervangen. 'Maar menselijk contact blijft nodig in de zorg. Dat blijft de basis.' Terwijn voegt daaraan toe: 'Ons werk zal zeker veranderen. Omdat er steeds meer ouderen met chronische ziekten komen, moeten wij de technologie wel omarmen, willen we de menselijke kant van de zorg kunnen blijven bieden.'

Dat vernieuwing noodzakelijk is om de zorg voor zowel zorgverlener als patiënt effectief en plezierig te laten blijven, wordt ook onderschreven door Jung: 'Dat huisartsen het ook anders willen, blijkt wel uit de massale ondertekening door huisartsen van de petitie van het actiecomité Het roer moet om. Er moet echter een perspectief geboden worden voor wat "dat andere" dan inhoudt. Mijn taak daarin is tonen dat ik met plezier werk en dat dat plezier mijn collega's er vanzelf van overtuigt dat mijn manier van werken echt werkt. We hoeven mensen niet te overtuigen. We vormen een coalitie met mensen die willen.'

Volgens Van der Aa moet binnen het netwerk daarvoor eerst nog wel het een en ander worden afgestemd. 'Nu spreken de verschillende instanties nog een verschillende taal, hebben ze andere protocollen, andere overlegmomenten. Het duurt nu nog heel lang voordat nieuwe initiatieven vertaald kunnen worden naar de praktijk in de wijk of bijvoorbeeld van mantelzorgers. Systemen moeten op elkaar worden aangesloten.'

Gemeenten aan het woord
Opvallend genoeg zijn die gemeentebestuurders tijdens dit overleg nog niet aan het woord geweest. Dat klopt ook, want die hebben zich verzameld op een congres van de Verenigde Nederlandse Gemeentes. De burgemeester van Cuijk spreekt daarom de bezoekers van de Preventie Conferentie via een vooraf opgenomen video toe: 'Wij hechten er, ondanks onze afwezigheid, groot belang aan dat u hier op het congres aanwezig bent en dat wij de nieuwe pledge gaan ondertekenen waarmee wij ons verbinden aan het netwerk PG. Behalve een mooie groene omgeving kan de Maasvallei ook een van de gezondste regio's worden. Door te kijken naar wat kan, de functionaliteit, in plaats van naar onmogelijkheden en beperkingen. We willen door de bril van PG kijken als regio, werkgever en overheid en zetten straks met overtuiging onze handtekening onder de pledge.'

Huwelijk
Daarmee sluit de burgemeester het werkoverleg af en volgt de ondertekening van de nieuwe pledge. Judith de Bruijn nodigt namens Alles is Gezond daarvoor om te beginnen Van Asten van het Netwerk Positieve Gezondheid Noordelijke Maasvallei en Ton Kessels, voorzitter van het Platform MooiMaasvallei uit. Het tekenen van convenanten heeft volgens sommigen misschien nog niet zoveel gebracht, deze nieuwe regionale pledge is duidelijk, praktisch en concreet. Er wordt in beschreven hoe PG precies wordt uitgewerkt op strategisch, tactisch en uitvoerend niveau door de ondertekenaars.

#
Van Asten: 'We hebben bestuurders gevraagd de uitdaging aan te gaan en PG te omarmen. Er is op een gegeven moment ook organisatiekracht nodig. De inspiratie zit bij mensen, maar die kan niet alleen bij die mensen blijven. Zij moeten zich gesteund voelen door bestuurders en organisaties'.

Kessels: 'In het Platform MooiMaasvallei zijn 25 organisaties vertegenwoordigd, waaronder burgemeesters van zeven gemeenten, zorg- en welzijnaanbieders, onderwijs, bedrijfsleven, woningbouw en banken. We hebben een collectieve ambitie. Die ambitie is niet vrijblijvend. De dingen die succesvol zijn willen we uitbreiden en vooral doen.

Ferry Koper besluit de officiële ondertekening op het hoofdpodium: 'We zijn een stuk verder in het verbinden van de spelers in de Noordelijke Maasvallei, dit is een mooie stimulans voor de andere regio's. De bestuurders, hoewel vandaag niet aanwezig, onderschrijven het gedachtegoed van PG en ondertekenen de pledge. Ons werk wordt dus hun ambtenaren, medewerkers te inspireren zich aan te sluiten bij de verbindingen die we maken en stappen te zetten in het stimuleren van de gezondheid van de burger.'

#

Gedurende het informele gedeelte dat volgt op het centrale programma, tekenen op het kleine podium de individuele partners van binnen en buiten de regio nog belangrijke pledges namens hun eigen organisaties. Buiten de ondertekenaars van de regionale pledge zetten ook Stapje, Poli voor Arbeid, Platform Weert in Beweging, Nieuwe Gezondheid en Actief Ouderschap hun handtekening. Ook zij beloven Positieve Gezondheid op een concrete manier te integreren in hun programma's.

#
Geen trouwerij dus vandaag, maar wel nog het hilarische psychiatrisch cabaret van Marjolijn van Kooten en zeker genoeg handtekeningen en beloftes om van een huwelijk te mogen spreken.
#

Mogelijk gemaakt door